You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.
 

Τι είναι η μεταμόσχευση μυελού των οστών;
Σε περίπτωση που ο μυελός των οστών ενός ασθενούς ανεπαρκεί, έχει καταστραφεί ή διηθηθεί από κακοήθη κύτταρα, εκδηλώνονται σοβαρότατα αιματολογικά νοσήματα, όπως λευχαιμία, μυελική απλασία κ.ά. Η αντιμετώπιση των νοσημάτων αυτών επιχειρείται με διάφορα φαρμακευτικά σχήματα, αλλά πολλές φορές μόνη θεραπεία είναι η μεταμόσχευση, δηλαδή η αντικατάσταση του πάσχοντος μυελού με μυελό που θα του δημιουργηθεί, αν του μεταμοσχευθούν αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα από έναν συμβατό με αυτόν υγιή δότη.
Για τη μεταμόσχευση μπορεί να χρησιμοποιηθούν είτε μυελός των οστών του δότη είτε κύτταρα από το περιφερικό του αίμα. Αυτά είναι ειδικά αδιαφοροποίητα κύτταρα, που μπορούν να δημιουργήσουν εκ νέου όλα τα είδη των κυττάρων του αίματος. Τα αιμοποιητικά κύτταρα συλλέγονται από το μυελό των οστών, όπου φυσιολογικά κατοικούν. Ο μυελός είναι ο ιστός που βρίσκεται στο εσωτερικό των οστών και παράγει αίμα. Σήμερα μπορούμε να συλλέξουμε τα αιμοποιητικά κύτταρα και από το αίμα, αφού προκαλέσουμε την έξοδό τους από τα οστά, με τη χορήγηση αυξητικών παραγόντων. Το ομφάλιο αίμα είναι πλούσιο σε αιμοποιητικά κύτταρα και χρησιμοποιείται ως μόσχευμα σε αλλογενείς μεταμοσχεύσεις
Υπάρχουν δύο τύποι μεταμόσχευσης, ανάλογα με την προέλευση των αιμοποιητικών κυττάρων, η αυτόλογη και η αλλογενής.
Η αυτόλογη μεταμόσχευση, κατά την οπoία συλλέγονται αιμοποιητικά κύτταρα από τον ίδιο τον ασθενή πριν από τη θεραπεία και επαναχορηγούνται μετά από υψηλή δόση χημειοθεραπείας ή ακτινοβολίας. Τα αυτόλογα αιμοποιητικά κύτταρα δεν έχουν ειδική θεραπευτική δράση κατά του νοσήματος. Η χρησιμότητά τους έγκειται στην ικανότητα αναγέννησης του μυελού των οστών. Αυτό επιτρέπει τη χορήγηση πολύ ισχυρής χημειοθεραπείας ή ακτινοθεραπείας, που καταστρέφει το μυελό, με σκοπό την εκρίζωση του νοσήματος. Στη συνέχεια, με τη χορήγηση των αιμοποιητικών κυττάρων, επιτυγχάνεται η διάσωση του μυελού των οστών.
Σε αντίθεση με την αυτόλογη μεταμόσχευση, στην αλλογενή μεταμόσχευση χορηγούνται στον ασθενή αιμοποιητικά κύτταρα, που συλλέγονται από υγιή δότη. Τα αιμοποιητικά κύτταρα από υγιή δότη, εκτός από την αποκατάσταση της αιμοποιίας μετά από ισχυρή χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία, παρουσιάζουν επιπρόσθετα ισχυρή ανοσολογική δράση έναντι της κακοήθειας, που συμβάλλει σημαντικά στην ίαση του νοσήματος.
Η μεταμόσχευση μυελού των οστών προϋποθέτει την ιστοσυμβατότητα μεταξύ λήπτη και δότη, δηλαδή την ομοιότητα ως προς τα ειδικά μόρια (αντιγόνα του συστήματος HLA), που εκφράζονται πάνω στα κύτταρα τους. Στη μεταμόσχευση μυελού των οστών απαιτείται μεγάλη συμβατότητα μεταξύ λήπτη και δότη, γεγονός που καθιστά απαραίτητο το μεγάλο αριθμό εθελοντών δοτών, αφού η πιθανότητα ομοιότητας μεταξύ δύο ατόμων είναι πολύ μικρή.

 

 

Ποιοί χρειάζονται μεταμόσχευση;
H μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων είναι αποτελεσματική θεραπεία για ένα μεγάλο φάσμα αιματολογικών ή κληρονομικών νοσημάτων.
Η αυτόλογη μεταμόσχευση έχει ένδειξη κυρίως στο πολλαπλό μυέλωμα, σε υποτροπιάζοντα λεμφώματα (Hodgkin και μη-Hodgkin) και σε ορισμένους συμπαγείς όγκους (καρκίνους ή άλλα μη αιματολογικά νεοπλάσματα).
Από την άλλη, η αλλογενής μεταμόσχευση είναι η θεραπεία εκλογής στις λευχαιμίες, στα μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα, στην απλαστική αναιμία και σε κληρονομικά μη κακοήθη νοσήματα, όπως η μεσογειακή αναιμία και η δρεπανοκυτταρική αναιμία.

Έγχυση μοσχευμάτων σε λήπτη
O ασθενής, μερικές ημέρες πριν τη χορήγηση των αιμοποιητικών κυττάρων, υποβάλλεται σε ισχυρή χημειοθεραπεία ή και ακτινοθεραπεία, που καταστρέφει το μυελό του. Την ημέρα που είναι προγραμματισμένη η χορήγηση των αιμοποιητικών κυττάρων, γίνεται η συλλογή τους από το δότη.
Τα αιμοποιητικά κύτταρα του δότη χορηγούνται στον ασθενή ενδοφλέβια σαν μετάγγιση αίματος. Με την κυκλοφορία του αίματος μεταφέρονται στα οστά του ασθενή, όπου εγκαθίστανται και στη συνέχεια πολλαπλασιάζονται, δίνοντας γένεση σε όλα τα ώριμα κύτταρα του αίματος (ερυθρά, λευκά, αιμοπετάλια) μέσα σε δύο με τρεις περίπου εβδομάδες.

 

Μετά τη μεταμόσχευση
Η αλλογενής μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων έχει ως στόχο την ίαση αιματολογικών νοσημάτων, που είναι ανίατα με τη συμβατική χημειοθεραπεία ή και την ακτινοθεραπεία. Η ίαση επιτυγχάνεται σε μεγάλο βαθμό από την ισχυρή ανοσολογική δράση των αιμοποιητικών κυττάρων του υγιή δότη έναντι της κακοήθειας του ασθενή. Η πιθανότητα της ίασης κυμαίνεται από 20% έως 90% και εξαρτάται κυρίως από το είδος του νοσήματος και τη φάση του νοσήματος κατά τη στιγμή της μεταμόσχευσης. Ο ασθενής, που γίνεται καλά, ζει το υπόλοιπο της ζωής του συνήθως χωρίς προβλήματα και χωρίς ειδική φαρμακευτική αγωγή.
Η νοσηλεία του ασθενή που υποβάλλεται σε αλλογενή μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων συνήθως διαρκεί 30 έως 40 ημέρες.


Πηγή: eom.gr